17.07.2019.
 
Niedoceniane ziele: niecierpek PDF Drukuj Email
Redaktor: dr Henryk Różański   
03.10.2009.

Niedoceniane ziele: niecierpek

     Mało popularną w Polsce rośliną leczniczą jest niecierpek. Rodzaj niecierpek – Impatiens (rodzina Balsaminaceae) w naszym kraju reprezentuje kilka gatunków, przy czym najbardziej pospolite to: niecierpek pospolity (Impatoiens noli-tangere Linne) o kwiatach żółtych i niecierpek drobnokwiatowy (Impatiens parviflora De Condolle). Oba są do siebie podobne, lecz pospolity ma większe  żółte kwiaty. Występują w lasach, na skrajach lasów, w starych sadach, w miejscach zacienionych.
W ogrodach i mieszkaniach jest uprawiany niecierpek balsamiczny (Impatiens balsamina) o kwiatach czerwonych, białych, różowych, fioletowych, a nawet dwubarwnych, a także mięsisty niecierpek walleriana (Impatiens waleriana sultani) o kwiatach płaskich, czerwonych, różowych, pomarańczowych, białych, liliowych, dwubarwnych i nakrapianych.
   Wszystkie wymienione gatunki są lecznicze, można je zbierać w okresie kwitnienia i owocowania, suszyć w cieniu. Zawierają żywice, flawonoidy (kwercetyna, kemferol), olejek eteryczny, alfa-parinaric acid (kwas alfa-parynarowy; szczególnie w owocach), alkohol cerylowy, fenolokwasy (kwas wanilinowy, ferulowy, p-kumarowy, kawowy), barwniki karotenoidowe i leukodelfinidynę; fitoncyd – 2-metoksy-naftochinon.

 

    Surowcem jest ziele oraz owoc Herba et Fructus Impatientis. Owoce powinny być zbierane przed i w czasie dojrzewania. W czasie suszenia będą wyzwalać nasiona. Przed ekstrakcją owoce z nasionami muszą być roztarte w moździerzu. Bardzo cenny leczniczo jest olej z nasion (bogaty w witaminę F i fitosterole).
     Kwas alfa-parynarowy jest kwasem tłuszczowym wielonienasyconym sprzężonym, znanym od lat 30. XX w. Olej z nasion niecierpka balsamicznego może zawierać ok. 28-30% kwasu parynarowego, obok cennego kwasy linolenowego (ok. 30%) i linolowego (9-10%). Kwas parynarowy jest cytotoksyczny wobec komórek nowotworowych, m.in. białaczki (monocytowa leukemia).
   

     Działanie lecznicze wyciągów z niecierpka jest szerokie: przeciwzapalne, moczopędne, rozkurczowe, hamujące autoagresję immunologiczną, przeciwłuszczycowe, przeciwko toczniowe, przeciwreumatyczne, przeciwko atopowemu zapaleniu skóry, przeciwtrądzikowe, antyandrogenne, hipoglikemiczne, przeciwmiażdżycowe, przeciwbakteryjne, przeciwgrzybowe (układowe), przeciwalergiczne, lekko rozwalniające, ochronne na miąższ wątroby, nerek i serce, przeciwnowotworowe. Preparaty z niecierpka zapobiegają przerostowi gruczołu krokowego, kamicy moczowej i zaburzeniom w oddawaniu moczu.
      Wodno-alkoholowe wyciągi z owoców i ziela z owocami hamują stany zapalne i przerost gruczołu krokowego, powstrzymują reakcje autoimmunologiczne. Wzmagają regeneracje tkanek. Hamują stany zapalne w skórze, w układzie rozrodczym, moczowym i pokarmowym. Wspomagają procesy odtruwania. Regulują przemianę materii. Mają wpływ przeciwskurczowy. Łagodzą objawy alergii, reumatyzmu i trądzików. Hamują łysienie androgenne. Pobudzają wydzielanie żółci. Obniżają poziom glukozy, cholesterolu i kwasu moczowego we krwi. Chronią wątrobę, nerki i serce przed stłuszczeniem. Wyciąg alkoholowy i olej z owoców niecierpka pielęgnuje i chroni skórę zapalnie zmienioną. Zapobiega wysychaniu skóry. Likwiduje zmiany ropne i łuszczycowe skóry. Płukanki w naparze z ziela z owocami wzmacniają włosy i blokują wpływ androgenów na cebulki włosowe.   

    Nalewka na owocach leczy trądzik. Okłady z naparu na oczy leczą stany zapalne i alergiczne spojówek. Napar z kwiatów żółtych i nalewka z kwiatów żółtych niecierpków (niecierpek pospolity i drobnokwiatowy) wcierane we włosy nadają siwym i jasnym włosom złocisty odcień.

1. Wyciąg alkoholowy niecierpkowy – Extractum Impatientis: 100 g świeżych lub suchych owoców zmiażdżyć w moździerzu, zalać 300 ml ciepłego alkoholu 40%, macerować 14 dni, przefiltrować. Zażywać 2 razy dziennie po 5-10 ml, można w mleku. Dzieciom podawać w mleku z miodem. Zmiany skórne przemywać 3 razy dziennie. W przypadku chorób autoimmunologicznych i stanów zapalnych gruczołu krokowego stosować przez 2-3 miesiące. Na miesiąc kuracji potrzebne jest 300-600 ml nalewki. Wcierać we włosy po umyciu 1 raz w tygodniu dla zahamowania łysienia i aktywacji procesów regeneracji włosów.

2. Nalewkaniecierpkowa z ziela z owocami (...)
                                                                   Więcej w numerze 11 Porad na zdrowie
                                                                 

                                                                                                     dr Henryk Różański

Zmieniony ( 05.01.2010. )
 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »
Pierwsze strony
Reklama
Advertisement
Webdesign by Webmedie.dk Webdesign by Webmedie.dk